Zaimki względne — Łączenie informacji 🔗🧠
Zaimki względne łączą rzeczownik ze zdaniem podrzędnym, które podaje o nim więcej informacji ('Mężczyzna, KTÓRY tu stoi'). W języku niemieckim wyglądają one niemal identycznie jak rodzajniki określone (der, die, das), z wyjątkiem Celownika liczby mnogiej (denen) oraz form Dopełniacza (dessen, deren).
Zaimki względne łączą rzeczownik ze zdaniem przydawkowym (Relativsatz), aby podać o nim więcej informacji.
„Mężczyzna, który tam stoi”. „Książka, którą czytam”.
W języku niemieckim zaimki względne wyglądają niemal identycznie jak rodzajniki określone (der, die, das).
1. Podstawowe formy 📊
| Przypadek | Rodzaj męski | Rodzaj żeński | Rodzaj nijaki | l. mnoga |
|---|---|---|---|---|
| Nom | der | die | das | die |
| Acc | den | die | das | die |
| Dat | dem | der | dem | denen |
| Gen | dessen | deren | dessen | deren |
Przyjrzyj się uważnie! Jedynymi różnicami w stosunku do zwykłych rodzajników są: Celownik liczby mnogiej (denen) oraz wszystkie formy Dopełniacza (dessen/deren).
2. Jak wybrać właściwy zaimek? 🧭
Wybór zaimka względnego to proces dwuetapowy:
- Rodzaj i liczba: Wynikają z rzeczownika, który opisujesz.
- Przypadek: Wynika z funkcji, jaką zaimek pełni w nowym zdaniu podrzędnym.
Przykład 1: Mianownik (Nominativ)
- Der Mann ist hier. (Mężczyzna tu jest).
- Der Mann hat einen Hund. (Mężczyzna ma psa).
- -> Der Mann, der einen Hund hat, ist hier.
(Mann jest r. męskiego, l. poj. W zdaniu podrzędnym jest on podmiotem -> Mianownik).
Przykład 2: Biernik (Akkusativ)
- Das ist der Film. (To jest ten film).
- Ich liebe den Film. (Kocham ten film).
- -> Das ist der Film, den ich liebe.
(Film jest r. męskiego, l. poj. W zdaniu podrzędnym kocham go -> Biernik).
Przykład 3: Celownik (Dativ)
- Das sind die Kinder. (To są te dzieci).
- Ich helfe den Kindern. (Pomagam dzieciom).
- -> Das sind die Kinder, denen ich helfe.
(Kinder to l. mnoga. Czasownik helfen wymaga Celownika -> Celownik l. mnoga).
3. Interpunkcja i szyk zdania 🚩
- Przecinek jest obowiązkowy! W języku niemieckim zawsze musisz postawić przecinek przed zdaniem względnym.
- Czasownik na samym końcu! Ponieważ zdanie względne jest zdaniem podrzędnym, odmieniony czasownik musi być ostatnim słowem w tym zdaniu.
Podsumowanie 📝
- Zaimki względne (odpowiedniki polskiego „który”) podają dodatkowe info o rzeczowniku.
- Wyglądają jak rodzajniki (z wyjątkiem denen, dessen, deren).
- Przypadek zależy od czynności wykonywanej w zdaniu podrzędnym.
Zobacz też...
- Rodzajniki (der, die, das) — Punkt wyjścia dla zaimków względnych.
- Zdania podrzędne — Zasady szyku wyrazów.