Mianownik (Nominativ) — Podmiot 👑
Nominativ (Mianownik) to podstawowa forma rzeczownika, odpowiadająca na pytania: kto? co? (wer? was?). Reprezentuje podmiot zdania — osobę lub rzecz wykonującą czynność. Jest to forma, którą znajdziesz w słownikach: der Mann, die Frau, das Kind. Używamy jej również po czasowniku 'sein' (być).
Język niemiecki posiada cztery przypadki: Nominativ (Mianownik), Akkusativ (Biernik), Dativ (Celownik) i Genitiv (Dopełniacz).
Dziś zaczniemy od najprostszego: Nominativ.
Co to jest? 🤷♂️
Nominativ odpowiada na pytania: Kto? Co? (Wer? Was?). Jest to Podmiot zdania — osoba lub rzecz, która wykonuje czynność.
Jest to również forma „domyślna”. Jeśli szukasz słowa w słowniku, znajdziesz je właśnie w mianowniku.
- Der Mann schläft. (Mężczyzna śpi).
- Die Frau lacht. (Kobieta się śmieje).
- Das Kind spielt. (Dziecko się bawi).
W tych zdaniach mężczyzna, kobieta i dziecko są głównymi bohaterami. To oni są podmiotami.
Rodzajniki w mianowniku 📋
To jest Twoja tabela bazowa. W mianowniku rodzajniki mają swoje podstawowe formy.
| Rodzaj | Określony (Ten) | Nieokreślony (Jakiś) |
|---|---|---|
| Męski | der Mann | ein Mann |
| Żeński | die Frau | eine Frau |
| Nijaki | das Kind | ein Kind |
| Liczba mnoga | die Kinder | - Kinder |
Wyjątkowa sytuacja: „Sein” (Być) 🪞
Czasownik sein (być) działa jak znak równości (=).
W terminologii gramatycznej nie łączy się on z dopełnieniem (obiektem), lecz łączy dwie cechy lub osoby.
Dlatego OBIE STRONY zdania są w mianowniku.
- Er ist ein guter Freund. (On = dobry przyjaciel).
- Das ist der Tisch. (To = stół).
[!WARNING]
W języku polskim po „jestem” często używamy narzędnika (Kim? Czym? -> „Jestem dobrym przyjacielem”).
W niemieckim tak nie jest! Po sein zawsze zostajemy w mianowniku.
- Ich bin ein guter Freund. (Nie: einem guten Freund).
Zaimki osobowe (Nominativ)
Zapewne już je znasz:
- ich, du, er, sie, es, wir, ihr, sie
Kiedy NIE używamy mianownika?
Gdy tylko rzeczownik staje się celem czynności, a nie jej wykonawcą.
- Der Mann isst den Apfel.
- Mężczyzna to mianownik (podmiot).
- Jabłko NIE wykonuje czynności. Jest zjadane. Dlatego zmienia się na Biernik (Akkusativ).
Ciekawostka dla Polaka 🇵🇱
Dla nas koncepcja przypadków jest naturalna. Podczas gdy Anglicy muszą uczyć się, że słowa się zmieniają, my robimy to cały czas:
- To jest mężczyzna (Mianownik).
- Widzę mężczyznę (Biernik).
Różnica polega na tym, że w niemieckim rzadko zmienia się końcówka samego rzeczownika — zamiast tego zmienia się rodzajnik (der zamienia się w den). To rodzajnik niesie informację o przypadku!
Zobacz także...
- Biernik (Akkusativ) — Dopełnienie bliższe (gdy zaczyna się robić ciekawie).
- Rodzaj gramatyczny — Powtórka Der, Die, Das.
Gotowy do ćwiczeń?
Practice your case endings now!