Wanneer gebruik ik um , am en im voor tijd in het Duits?

Gebruik um voor exacte kloktijden, am voor dagen, data en delen van de dag, en im voor maanden, seizoenen en jaren. Bijvoorbeeld: um 8 Uhr , am Montag , im Januar .

Wat is het verschil tussen nach , zu en in als je "naar" wilt zeggen in het Duits?

Nach gebruik je voor steden, landen en richtingen zoals links/rechts; zu gebruik je voor personen, bedrijven of specifieke plaatsen zoals een station; en in gebruik je wanneer je naar binnen gaat. Bijvoorbeeld: nach Berlin , zum Bahnhof , ins Kino .

Waarom is het am Wochenende maar in der Nacht ?

Am Wochenende is de vaste, normale uitdrukking voor “in het weekend”, omdat weekend zich gedraagt als een tijdsuitdrukking met am . In der Nacht is een belangrijke uitzondering en betekent “’s nachts”, dus daar gebruik je am niet.

Voorzetsels van plaats en tijd — Ruimte en Tijd 📍🕰️🇳🇱

Plaatselijke voorzetsels beschrijven locaties (in, an, auf, vor), terwijl tijdelijke voorzetsels de tijd beschrijven (um 8 Uhr, am Montag, im Sommer). Veel voorzetsels hebben een dubbele functie: 'in' kan binnenin een gebouw betekenen (plaats) of binnen een maand (tijd).

Infographic die het gebruik van Duitse plaatselijke (ruimte) en tijdelijke (tijd) voorzetsels vergelijkt.

Voorzetsels zijn lastig omdat ze zich niet altijd 1-op-1 laten vertalen. In het Nederlands zeggen we bijvoorbeeld "naar Berlijn", "naar de dokter" en "naar de bioscoop". In het Duits zijn dat drie verschillende woorden (nach, zu, in).

Om dit te overleven moet je een scherp onderscheid maken tussen Tijd (Wanneer?) en Plaats (Waar / Waarheen?).

1. Tijd (Temporaal) ⏰🇳🇱

Wanneer gebeurt het? Onthoud deze drie koningen.

UM (Om) ➔ Exacte tijd

Wordt gebruikt voor kloktijden.

Der Zug kommt um 8:00 Uhr. (De trein komt om 8:00 uur).
Um wie veel Uhr? (Om hoe laat?)

AM (Op) ➔ Dagen & Data 🇳🇱

Afkorting van an dem. Wordt gebruikt voor dagen, data, dagdelen en het weekend.

Am Montag. (Op maandag).
Am 15. Mai. (Op 15 mei).
Am Morgen / Am Nachmittag. (In de ochtend/middag).
Am Wochenende. (In het weekend).
Uitzondering: In der Nacht ('s nachts).

IM (In) ➔ Maanden & Seizoenen 🇳🇱

Afkorting van in dem. Wordt gebruikt voor grotere blokken tijd: maanden, seizoenen, jaren.

Im Januar. (In januari).
Im Sommer. (In de zomer).
Im Jahr 2025. (In het jaar 2025).

2. Plaats (Locaal) 🌍🇳🇱

Waar ga je heen? Het grote "Naar"-dilemma. Het Nederlands zegt bijna altijd "naar". Het Duits vraagt: "Naar een stad? Een persoon? Of ga je ergens naar binnen?"

NACH (Steden & Landen) 🏙️🇳🇱

Wordt gebruikt voor aardrijkskundige namen (zonder lidwoord).

Ich fliege nach Berlin. (Ik vlieg naar Berlijn).
Wir fahren nach Deutschland. (We rijden naar Duitsland).
Nach links / Nach rechts. (Naar links/rechts).
Uitzondering: Landen met een lidwoord (die Schweiz, die Türkei) gebruiken in. -> Ich fliege in die Schweiz.

ZU (Personen & Punten) 📍🇳🇱

Wordt gebruikt wanneer je naar een persoon, een bedrijf of een specifiek gebouw gaat (zonder per se naar binnen te gaan).

Ich gehe zu Thomas. (Ik ga naar Thomas).
Wir fahren zum (= zu dem) Bahnhof. (We gaan naar het station).
Ich gehe zum Arzt. (Ik ga naar de dokter).

IN (Naar binnen gaan) 🏠🇳🇱

Wordt gebruikt wanneer je daadwerkelijk een omsloten ruimte betreedt. (Gebruikt de accusatief omdat er beweging is!).

Ich gehe ins (= in das) Kino. (Ik ga naar de bioscoop / de bioscoop in).
Ich gehe in den Park.

[!TIP]
Korte check:

❌ Ich gehe nach Aldi. (Fout - Aldi is geen stad).

✅ Ich gehe zu Aldi. (Goed - Naar de winkel/het bedrijf).

✅ Ich gehe in den Aldi. (Goed - Je loopt door de automatische deuren naar binnen).

Zie ook...

Voorzetsels met de accusatief — De FUDGE-lijst.
Voorzetsels met de datief — De Blue Danube-lijst.

🎯

Klaar om te oefenen?

Train your preposition usage!

Start quiz