Lijdende vorm (Passief) — Het wordt gedaan 🤖🏗️
De Lijdende Vorm focust op de actie in plaats van op wie het doet. In het Duits wordt dit gevormd met het hulpwerkwoord werden (vervoegd) in combinatie met het voltooid deelwoord aan het einde van de zin. (Das Haus wird gebaut - Het huis wordt gebouwd).
Actief: "De man eet de appel." (Der Mann isst den Apfel).
Passief: "De appel wordt gegeten." (Der Apfel wird gegessen).
In de passieve vorm is de onderwerp (degene die het doet) niet belangrijk of onzichtbaar. Het voorwerp (degene die de actie ondergaat) wordt de ster van de zin.
De Formule: Werden + Voltooid deelwoord 🧪🇳🇱
Je hebt het hulpwerkwoord Werden (worden) nodig en het voltooid deelwoord (ge-woord). Dit is precies zoals in het Nederlands!
| Tijd | Hulp (Werden) | Einde | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| Tegenwoordig | wird | gemacht | Das Auto wird repariert. (wordt) |
| Verleden | wurde | gemacht | Das Auto wurde repariert. (werd) |
| Voltooid | ist | gemacht worden | Das Auto ist repariert worden. |
[!NOTE]
Wie deed het? (Von vs. Durch)
Als je de dader wilt noemen, heb je twee smaakjes:
- Von: Gebruik dit voor mensen/personen. (Das Auto wird von dem Mechaniker repariert.)
- Durch: Gebruik dit voor oorzaken/middelen. (Das Fenster wurde durch den Wind geöffnet.)
In het Nederlands gebruiken we voor beide gevallen "door".
Proces vs. Toestand (Vorgang vs. Zustand) 🚂 vs 🧘
Duitsers maken (net als wij) onderscheid tussen "wordt gedaan" en "is gedaan".
1. Proces (Vorgangspassiv)
Er gebeurt NU iets.
- Die Tür wird geöffnet. (De deur wordt geopend - ik zie hem bewegen).
- Hulpwerkwoord: Werden.
2. Toestand (Zustandspassiv)
Het is al klaar. Ik zie het resultaat.
- Die Tür ist geöffnet. (De deur is geopend / De deur is open).
- Hulpwerkwoord: Sein (zijn).
Het alternatief met "Man" 🏃♂️🇳🇱
In de spreektaal vermijden we de lijdende vorm vaak door man (men/ze) te gebruiken.
- Passief: Hier wordt gedanst. (Hier wordt gedanst).
- Actief (Man): Hier tanzt man. (Hier danst men / Hier wordt gedanst).
Lijdende vorm met modale werkwoorden 🏗️
Dit is voor gevorderden (B1/B2 niveau).
- Das Haus muss renoviert werden. (Het huis moet gerenoveerd worden).
- Formule: Muss (P2) + Voltooid deelwoord + Werden (Einde).
Zie ook...
- Toekomende tijd — Gebruikt ook "Werden". Haal ze niet door elkaar!
- Voltooid deelwoord — Hoe je de ge-woorden vormt.