Zaimki zwrotne — Patrząc w lustro 🪞🧼
Zaimki zwrotne odnoszą się do podmiotu zdania (się, sobie). W języku niemieckim wiele czasowników ich wymaga (np. sich waschen - myć się). Są one identyczne z zaimkami osobowymi w Bierniku i Celowniku, z wyjątkiem trzeciej osoby, która zawsze brzmi 'sich'.
Zaimków zwrotnych używamy, gdy podmiot i dopełnienie w zdaniu to ta sama osoba.
„Ja się myję”. „Ty się skaleczyłeś”. „On kupuje sobie samochód”.
W języku niemieckim wiele czasowników musi występować w formie zwrotnej.
1. Formy zaimków 📊
Dla większości osób zaimek zwrotny jest identyczny jak zwykły zaimek osobowy w Bierniku (Akkusativ) lub Celowniku (Dativ). Jedynym zupełnie nowym słowem jest sich.
UWAGA dla Polaków: W języku polskim mamy jedno uniwersalne „się” dla wszystkich osób. W niemieckim dla 1. i 2. osoby używamy form osobowych! Nie mówimy „Ich wasche sich”, lecz „Ich wasche mich”.
| Osoba | Biernik (Acc) | Celownik (Dat) | Przykład |
|---|---|---|---|
| ich | mich | mir | Ich wasche mich. (Myję się). |
| du | dich | dir | Du wäschst dich. (Myjesz się). |
| er/sie/es | sich | sich | Er wäscht sich. (On się myje). |
| wir | uns | uns | Wir waschen uns. (Myjemy się). |
| ihr | euch | euch | Ihr wascht euch. (Myjecie się). |
| sie/Sie | sich | sich | Sie waschen sich. (Oni się myją / Państwo się myją). |
2. Biernik czy Celownik? 🤔
Kiedy użyć mich, a kiedy mir?
Biernik (Dopełnienie bliższe)
Używamy Biernika, gdy zaimek jest jedynym dopełnieniem w zdaniu.
- Ich wasche mich. (Myję się).
Celownik (Dopełnienie dalsze)
Używamy Celownika (odpowiednik polskiego „sobie”), gdy w zdaniu pojawia się drugie dopełnienie (rzeczownik).
- Ich wasche mir die Hände. (Myję [sobie] ręce).
- Ich kaufe mir ein Auto. (Kupuję sobie auto).
3. „Sich” to gwiazda 🌟
W przeciwieństwie do angielskiego (himself, herself, themselves), niemiecki używa słowa sich dla wszystkich osób trzecich oraz formy grzecznościowej. To duże ułatwienie!
4. Czynności wzajemne 🤝
Zaimki zwrotne mogą też oznaczać „siebie nawzajem”.
- Wir sehen uns morgen. (Zobaczymy się jutro).
- Sie lieben sich. (Oni się kochają).
Podsumowanie 📝
- Biernik: Podmiot = Dopełnienie (Ich kämme mich - Czeszę się).
- Celownik: Podmiot = Dopełnienie dalsze (Ich kämme mir die Haare - Czeszę sobie włosy).
- Trzecia osoba: Zawsze używaj sich.
Zobacz też...
- Zaimki osobowe — Powtórz formy mich, mir, dich, dir...
- Podstawy czasowników — Jak odmieniać czasowniki zwrotne.