Hoe beïnvloeden Duitse voorzetsels de naamval?

Duitse voorzetsels bepalen de naamval van het zelfstandig naamwoord of voornaamwoord dat erop volgt. Sommige nemen altijd de accusatief , sommige altijd de datief , en sommige kunnen beide nemen afhankelijk van de betekenis.

Wat zijn wisselvoorzetsels, en hoe weet ik of ik de accusatief of datief moet gebruiken?

Wisselvoorzetsels zoals in, an en auf kunnen beide naamvallen nemen. Gebruik de accusatief bij beweging of richting, en de datief bij plaats of ligging: Ich gehe in den Park versus Ich bin im Park .

Waarom gebruiken Duitsers woorden zoals "damit" en "wofür" in plaats van "mit es" of "für was"?

Het Duits vervangt vaak voorzetsel + voornaamwoord door één pronominaal bijwoord zoals damit, darauf, wofür . Dat klinkt natuurlijker en is de standaardmanier om dingen te zeggen als "met het" of "waarvoor?".

Voorzetsels (Präpositionen) — De Naamval-Dictators 🕹️

Voorzetsels koppelen woorden aan elkaar (in, an, für, mit). In het Duits is elk voorzetsel een dictator: het bepaalt of het volgende woord in de 2e, 3e of 4e naamval komt te staan.

Infographic die de Duitse voorzetsels (Präpositionen) beschrijft en hoe ze de grammaticale naamval bepalen.

Voorzetsels zijn kleine woordjes zoals in, op, voor, met. Ze verbinden zelfstandig naamwoorden met de rest van de zin.
In het Duits zijn het echte dictators: zij bepalen de naamval van het woord dat erachter komt.

1. Voorzetsels met de 4e naamval (Akkusativ) 🍫

Deze eisen ALTIJD de accusatief (4e naamval).

Für, Um, Durch, Gegen, Entlang. (Onthoud ze met het ezelsbruggetje: DOGFUB).
Für mich. (Niet mir).

2. Voorzetsels met de 3e naamval (Dativ) 🌊

Deze eisen ALTIJD de datief (3e naamval).

Aus, Bei, Mit, Nach, Seit, Von, Zu.
Mit dir. (Niet dich).

3. Keuzevoorzetsels (De Wisselaars) 🔛

Deze kunnen zowel de 3e als de 4e naamval krijgen, afhankelijk van of er sprake is van "Beweging" of "Plaats".

In, An, Auf, Neben...
Ich gehe in den Park. (Beweging naar een doel -> 4e naamval).
Ich bin im Park. (Vaste plek / positie -> 3e naamval).

4. Voorzetsels met de 2e naamval (Genitiv) 🎩

Wegen, Trotz, Während...
Wegen des Wetter*s.*

👉 Meer weten?: Ga naar de Categorie Voorzetsels om ze allemaal te leren.

5. Voornaamwoordelijke bijwoorden (Da- & Wo-) 🏗️🇳🇱

Geweldig nieuws! Dit werkt in het Duits precies hetzelfde als in het Nederlands. Wij zeggen ook niet "met het", maar "daarmee".

In plaats van "met het" (mit es), zeggen ze "damit" (daarmee).
In plaats van "voor wat?" (für was?), zeggen ze "wofür?" (waarvoor).

Voorbeelden:

Ich warte darauf. (Ik wacht daarop).
Ich heb Angst davor. (Ik ben daarvoor bang / ik heb daar angst voor).

👉 Meer weten?: Leer dit trucje bij Voornaamwoordelijke bijwoorden.

Zie ook...

Akkusativ Voorzetsels — De DOGFUB-lijst.
Dativ Voorzetsels — De lijst met 3e naamvalswoordjes.

🎯

Klaar om te oefenen?

Train your preposition usage!

Start quiz