A1

Gebiedende wijs (Imperativ) — De Baas-modus 👮‍♂️📢

De Imperativ wordt gebruikt voor bevelen. Er zijn drie vormen: informeel enkelvoud (haal -st weg: Komm!), informeel meervoud (zoals tegenwoordige tijd: Kommt!) en formeel (werkwoord + Sie: Kommen Sie!). Bij sterke werkwoorden blijft de klinkerwissel in de enkelvoudsvorm behouden.

Infographic die de Duitse gebiedende wijs (Imperativ) beschrijft voor het geven van commando's of bevelen.

Wanneer je bevelen wilt geven: "Eet!", "Stop!", "Wees stil!".
In het Duits hebben we drie niveaus van 'baas-zijn', afhankelijk van tegen wie je praat.

1. Het "Du" bevel (Vrienden) 🤜🤛🇳🇱

Haal de uitgang -st van de Du-vorm af. Dit is precies zoals in het Nederlands.

  • Du machst. -> Mach! (Maak!)
  • Du gehst. -> Geh! (Ga!)
  • Du isst. -> Iss! (Eet! - De klinkerwissel e->i blijft).
  • Du fährst. -> Fahr! (Rijd! - De Umlaut ä->a verdwijnt weer).

Mach das Fenster auf! (Maak het raam open!)

2. Het "Ihr" bevel (Groep vrienden) 👨‍👩‍👧‍👦🇳🇱

Dit is makkelijk. Gebruik de normale Ihr-vorm, maar laat het woord "Ihr" weg. Dit lijkt op de wat ouderwetse Nederlandse meervoudsvorm (zoals "Loopt allen!").

  • Ihr macht. -> Macht!
  • Ihr geht. -> Geht!
  • Ihr esst. -> Esst!

Macht eure Hausaufgaben! (Maak jullie huiswerk, kinderen!)

3. Het "Sie" bevel (Beleefd) 🎩🇳🇱

De meest beleefde vorm. Je behoudt het voornaamwoord Sie, maar draait de volgorde om.

  • Sie machen. -> Machen Sie! (Maakt u!)
  • Sie gehen. -> Gehen Sie! (Gaat u!)

Kommen Sie bitte herein. (Komt u alstublieft binnen.)

Het onregelmatige "Sein" (Zijn) 🦄

Het werkwoord sein is altijd een buitenbeentje.

  • Du: Sei leise! (Wees stil!)
  • Ihr: Seid leise!
  • Sie: Seien Sie leise!

Veelgemaakte fouten ⚠️

  • Zeg geen "Du"! Bij een bevel tegen één persoon verdwijnt het woord Du.
    • Gehst du nach Hause! (Fout - dat is een vraag/mededeling).
    • Geh nach Hause! (Goed - bevel).
  • De positie van "Sie": Bij de beleefde vorm moet Sie blijven staan, maar dan ná het werkwoord.
  • Bitte: Duitsers gebruiken Bitte (alstublieft) om bevelen wat vriendelijker te maken.
    • Gib mir das Salz, bitte. (Geef me het zout, alstublieft).

Wist je dat? 🤓

Soms zie je in oude boeken een extra "e" aan het einde van een bevel.

  • Gehe! in plaats van Geh!
    Dit is ouderwets ("Luther-Duits"). Tegenwoordig laten we die "e" bijna altijd weg.

Zie ook...