Emir Kipi — Patron Modu 👮♂️📢
Emir kipi (Imperativ) emirler veya ricalar için kullanılır. Üç formu vardır: samimi tekil (st takısını atın: Komm!), samimi çoğul (şimdiki zamanla aynı: Kommt!) ve resmi (fiil + Sie: Kommen Sie!).
Emir vermek, rica etmek veya talimat vermek istediğinizde kullanılır: "Ye!", "Dur!", "Sessiz ol!"
Almancada, konuştuğunuz kişiye bağlı olarak üç farklı "emir seviyesi" vardır.
1. "Du" Emri (Samimi/Tekil) 🤜🤛
Samimi olduğunuz tek bir kişiye hitap ederken kullanılır. Fiilin "Du" çekimindeki -st takısını atarız.
- Du machst. -> Mach! (Yap!)
- Du gehst. -> Geh! (Git!)
- Du isst. -> Iss! (Ye! - e->i değişimi korunur).
- Du fährst. -> Fahr! (Sür! - ä->a olur, Umlaut kalkar).
Mach das Fenster auf! (Pencereyi aç!)
[!TIP]
Türkçe ile Benzerlik: Türkçede de samimi emir kipinde fiilin kökünü kullanırız (Yap, Git, Gel). Almancadaki Du-Imperativ buna çok benzer.
2. "Ihr" Emri (Samimi/Çoğul) 👨👩👧👦
Arkadaş grubuna veya çocuklara hitap ederken kullanılır. Fiilin normal "Ihr" çekimiyle aynıdır, sadece "Ihr" kelimesi söylenmez.
- Ihr macht. -> Macht! (Yapın!)
- Ihr geht. -> Geht! (Gidin!)
- Ihr esst. -> Esst! (Yiyin!)
Macht eure Hausaufgaben! (Ödevlerinizi yapın çocuklar!)
3. "Sie" Emri (Resmi/Nezaket) 🎩
En nazik emir formudur. Sie zamirini koruruz ama fiille yerini değiştiririz.
- Sie machen. -> Machen Sie! (Yapınız!)
- Sie gehen. -> Gehen Sie! (Gidiniz!)
Kommen Sie bitte herein. (Lütfen içeri giriniz.)
Düzensiz "Sein" (Olmak) 🦄
Sein fiili her zamanki gibi kuralları yıkar:
- Du: Sei leise! (Sessiz ol!)
- Ihr: Seid leise! (Sessiz olun!)
- Sie: Seien Sie leise! (Sessiz olunuz!)
Sık Yapılan Hatalar ⚠️
- "Du" kelimesini söylemeyin! Du-Imperativ formunda "Du" kelimesi kaybolur.
- Gehst du nach Hause! (Yanlış - Soru veya bildirim gibi duyulur).
- Geh nach Hause! (Doğru - Emir).
- "Sie"nin Konumu: Nezaket formunda Sie mutlaka kalmalı ve fiilden sonra gelmelidir.
- Sie essen. (Yiyorsunuz).
- Essen Sie! (Yiyiniz!).
- Bitte (Lütfen): Almancada emirleri yumuşatmak için sıklıkla Bitte kullanılır.
- Gib mir das Salz, bitte. (Bana tuzu ver lütfen).
İlginç Bir Bilgi 🤓
Bazen eski kitaplarda veya filmlerde Du emrinin sonunda bir "e" harfi görebilirsiniz: Gehe! (Git!)
Bu artık eskimiş bir kullanımdır. Günümüz modern Almancasında o "e" harfi neredeyse tamamen atılır.
Ayrıca bakınız...
- Fiillerin Temelleri — Çekim kuralları.